Πέμπτη 12 Σεπτεμβρίου 2013

ΜΙΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΑ ΤΑΙΝΙΑ....



              Ύμνος στην αγάπη, στη φιλία, στη διαφορετικότητα....γιατί  τα άτομα με ιδιαίτερες ανάγκες αξίζουν την προσοχή μας και την αγάπη μας!!

ένας μικρός γλυκός παλιός Σεπτέμβρης

Pinterest : Back to school ideas – first day of school (πρώτες μέρες στο σχολείο)

Pinterest : Back to school ideas – first day of school (πρώτες μέρες στο σχολείο)

ΒΙΒΛΙΑ ΤΕΧΝΗΣ ΓΙΑ ΜΙΚΡΑ ΠΑΙΔΙΑ!!!

Το καλοκαίρι των τεσσάρων μου χρόνων είχαμε πάει με τη μαμά μου διακοπές στη Χαλκιδική. Ένα μεσημέρι, στο εστιατόριο του ξενοδοχείου, πλησίασα μια κυρία και της είπα: «Θέλω να σας πάρω συνέντευξη!» Η κυρία ήταν η Λίνα Γράβαλου, σύζυγος του ζωγράφου Παναγιώτη Γράβαλου και από τότε αυτοί οι αξιολογότατοι και τρυφερότατοι άνθρωποι συγκαταλέγονται ανάμεσα στους πιο στενούς φίλους της οικογένειάς μου. Ανέλαβαν τη μύηση, τη δική μου και του αδερφού μου, στην τέχνη. Αντί για άλλα δώρα, μας έφερναν βιβλία τέχνης για παιδιά. Ευτυχώς τα  βιβλία αυτά επιβίωσαν των αρκετών μετακομίσεων της οικογένειας και τώρα βρίσκουν νέα θέση στη βιβλιοθήκη της Σοφίας. Είναι κυρίως παραμύθια βασισμένα στο έργο ενός καλλιτέχνη, όπως αυτά τα τρία των εκδόσεων Οδυσσέας που δυστυχώς δεν εκδίδονται πια.
 

Μπορεί να μη θυμάμαι τόσο καλά τις ιστορίες, τώρα τις ξαναδιαβάζω, αλλά θυμάμαι πόσο με είχε μαγέψει (και με μαγεύει ακόμα) η Έναστρη Νύχτα του Van Gogh που πρωτοείδα στο βιβλίο «Μια νύχτα με αστροφεγγιά». Κι εδώ που τα λέμε, ποιο παιδί ή και ποιος ενήλικας δε θα μαγευόταν από αυτό τον ουρανό που φεγγοβολά;

Έναστρη Νύχτα, Vincent Van Gogh, 1889
Και ύστερα, στην τετάρτη δημοτικού, είχαμε μια καταπληκτική δασκάλα των καλλιτεχνικών, τη ζωγράφο Ιφιγένεια Κορακιανίτη. (Θα την πω την αμαρτία μου, το όνομά της δεν το θυμόμουν, να είναι καλά το τέρας μνήμης και κολλητή μου στο δημοτικό Ανθή. Δε θα ξεχάσω όμως ποτέ την επίδραση της κας Κορανιανίτη, καλή της ώρα όπου κι αν βρίσκεται, πάνω μου!) Στο μάθημα λοιπόν χρησιμοποιούσε ένα βιβλίο, το «Γνωριμία με τη ζωγραφική» σε μετάφραση Σοφίας Ζαραμπούκα και πρόλογο του Γιάννη Τσαρούχη. Το βιβλίο κυκλοφορεί ακόμα, στη θέση σας θα έσπευδα να το αγοράσω, όχι μόνο για το παιδί μου αλλά και για μένα! Όπως γράφει στο οπισθόφυλλο, αυτό το βιβλίο «είναι σαν μια μικρή πινακοθήκη όπου οι πίνακες έχουν επίτηδες διαλεχτεί για να σου κινήσουν τη φαντασία. Διαβάζοντάς το θα μάθεις τι να προσέχεις στους πίνακες. Θα μάθεις γιατί κάθε καλλιτέχνης ζωγραφίζει διαφορετικά. Θα ανακαλύψεις τις μεθόδους της ζωγραφικής.»

Παιδικός οδηγάς για γνωριμία με τη ζωγραφική, Kennett Frances, εκδόσεις Διάγραμμα
Θυμάμαι ακόμα το μάθημα για τον Πουαντιγισμό (Pointillisme), την τεχνική που δημιουργεί μορφές και σχήματα με το συνδυασμό χιλιάδων χρωματιστών κουκίδων. Αφορμή ο διάσημος πίνακας Κολυμβητές στην Ανιέρ του Georges Seurat. Όταν, δεκαεννέα χρονών πια, είδα τον ίδιο τον πίνακα στην Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου, συγκινήθηκα τόσο που βούρκωσα. Αλλά κάπως έτσι λειτουργεί η τέχνη: αφήνει ένα μικρό αποτύπωμα κάπου στην ψυχή σου που μένει εκεί για πάντα, ακόμα κι αν έχεις χρόνια να το σκεφτείς.

Κολυμβητές στην Ανιέρ, Georges Seurat, 1884
Με αφορμή λοιπόν το πρόσφατο ενδιαφέρον της κόρης μου Σοφίας (σχεδόν δύο ετών σήμερα) για πίνακες ζωγραφικής (βλ. εδώ), άρχισα να ψάχνω βιβλία τέχνης για παιδιά, τι κυκλοφορεί σήμερα και ποια είναι κατάλληλα και για πολύ μικρά παιδιά. Σύντομα έκανα την πρώτη μου παραγγελία και αυτές είναι οι εντυπώσεις μου μέχρι στιγμής.

Ξεκινώ με τη σειρά «Το Έξυπνο Μωρό Ανακαλύπτει τους Μεγάλους Ζωγράφους» (Το έξυπνομωρό ανακαλύπτει την ΚασάτΤο έξυπνομωρό ανακαλύπτει τον ΜατίςΤο έξυπνομωρό ανακαλύπτει τον ΠικάσοΤο έξυπνομωρό ανακαλύπτει τον Μονέ), της Κατερίνας Γιαννίκου (εκδόσεις Modern Times). Τα βιβλία, με σελίδες από σκληρό χαρτόνι, έχουν ειδικά σχεδιαστεί για παιδιά από 1 έτους! Κάθε βιβλίο παρουσιάζει έξι αντιπροσωπευτικούς πίνακες ενός ζωγράφου που συνοδεύονται από ένα τετράστιχο και ερωτήσεις, τις οποίες θα μπορούσε να κάνει ο γονιός στο παιδί για να το βοηθήσει να παρατηρήσει λεπτομέρειες μέσα σε κάθε πίνακα. Εμείς έχουμε το βιβλίο για το Ματίς και –ω τι έκπληξη!- αγαπημένος πίνακας της Σοφίας είναι η Μουσική. Κάθεται και τον παρατηρεί αρκετή ώρα και με ρωτά «Τι τραγουδάει η κυρία;» Εγώ της απαντάω όποιο τραγούδι μου έρχεται στο μυαλό, το οποίο πρέπει και να τραγουδήσω!

Από το βιβλίο "Το έξυπνο μωρό ανακαλύπτει τον Ματίς", Κατερίνα Γιαννίκου, εκδόσεις Modern Times
Καταπληκτικό βιβλίο είναι και το Οι 10 πρώτοιμου πίνακες ζωγραφικής της Μαρί Σελλιέ (Εκδόσεις Πατάκη). Η συγγραφέας έχει επιλέξει δέκα πίνακες ζωγραφικής τους οποίους παρουσιάζει με ένα πολύ ενδιαφέροντα τρόπο: κάθε πίνακας «καλύπτεται» από μια σελίδα με τρύπες, που λειτουργούν ως «παράθυρα» στον πίνακα. Έτσι το παιδί βλέπει πρώτα κάποιες λεπτομέρειες και ύστερα ανακαλύπτει ολόκληρο τον πίνακα. Το βιβλίο προτείνεται για παιδιά από 3 ετών, αλλά μη μασάτε. Απλώς ένα μικρότερο παιδί μπορεί να μη φτάσει αμέσως μέχρι το δέκατο πίνακα του βιβλίου. Προς το παρόν, με τη Σοφία σπάνια ξεπερνάμε τον τρίτο που είναι και ο αγαπημένος της. Ο πίνακας είναι του Gauguin και λέγεται Το Γεύμα. Το παιδί πρώτα βλέπει αυτό:


Και ύστερα γυρίζει τη σελίδα και βλέπει αυτό:

Από το βιβλίο "Οι 10 πρώτοι μου πίνακες ζωγραφικής", Μαρί Σελλιέ, Εκδόσεις Πατάκη
Με τη Σοφία περνάμε αρκετή ώρα συζητώντας τι λένε τα παιδάκια, τι τους έχει μαγειρέψει η μαμά τους κ.λπ.

Ήθελα ωστόσο να βρω και παραμύθια με αφορμή πίνακες ζωγραφικής, σαν κι αυτά που μου είχαν χαρίσει η Λίνα και ο Παναγιώτης όταν ήμουν μικρή. Όλα όμως φαίνονταν ότι είναι για μεγαλύτερα παιδιά. Παράγγειλα ωστόσο το «Η Μαριάννα και ηΜόνα Λίζα» από τη σειρά «Μαγικό Ταξίδι στην Τέχνη» των εκδόσεων Modern Times, για να ρίξω μια ματιά, αλλά κυρίως για να το χαρίσω στην Ελευθερία, την κόρη της φίλης μου της Αγγέλας που είναι 7 μήνες μεγαλύτερη από τη Σοφία και άρα 1-2 βήματα μπροστά σε θέματα κατανόησης και… υπομονής! Όταν ήρθε το βιβλίο, το ξεφυλλίσαμε μαζί με τη Σοφία και… κόλλησε! «Που είναι η Μαριάννα; Χέλω τη Μαριάννα!» έλεγε όλο το απόγευμα. Και πώς να μην κολλήσει; Η ποιότητα της έκδοσης δεν είναι για μένα η καλύτερη –πάντα προτιμώ τα σκληρόδετα βιβλία- αλλά το παιδί γνωρίζει πέντε σπουδαίους πίνακες της Αναγέννησης μέσα από μια πραγματικά διασκεδαστική ιστορία! Η Μαριάννα προσπαθεί να αλλάξει τη διάθεση της μελαγχολικής Μόνα Λίζα με το να τη βγάλει από τον πίνακά της και να μπουν παρέα σε άλλους πίνακες. Όπου βέβαια προκαλούν ένα μικρό πανικό. Ο δράκος ξεφεύγει από τον Άγιο Γεώργιο, το φτερωτό λιοντάρι της Βενετίας χάνει την ισορροπία του και πέφτει στο νερό και άλλα τέτοια! Και έτσι το παραγγείλαμε και για μας… Στη σειρά κυκλοφορούν ακόμα«Η Μαριάννα και ταηλιοτρόπια» και «Η Μαριάννα και οιιμπρεσιονιστές».

Τέλος, παράγγειλα και το «Νυσταγμένοφεγγάρι» με πίνακες του Paul Klee, ένα βιβλίο της σειράς «Η Τέχνη σαν Παραμύθι» της Φιλίας Δενδρινού (εκδόσεις Λιβάνη). Τα βιβλία προτείνονται για παιδιά 6-9 ετών, αλλά εμένα μου αρέσει η παιδικότητα του Klee, άσε που μου κέντρισε το ενδιαφέρον ο τίτλος. Πράγματι, είναι ένα βιβλίο που θα απολαύσουν κυρίως μεγαλύτερα παιδιά γιατί, με αφορμή τους πίνακες του Klee, εξηγεί κάποιους όρους στη ζωγραφική και περιλαμβάνει ιδέες για δραστηριότητες. Ωστόσο, το ίδιο το παραμύθι είναι μόλις επτά σελίδες και μάλλον απλό στο νόημά του. Αρκεί να το διηγηθείς στο μικρότερο παιδί με δικά σου λόγια γιατί η γλώσσα είναι ποιητική και άρα μάλλον δυσνόητη. Της Σοφίας τελικά της αρέσει και περισσότερο στέκεται στον πίνακα Μαύρο Αφέντη που συμβολίζει τον Ύπνο ο οποίος ήρθε για να αποκοιμίσει το Φεγγάρι με ένα γλυκό νανούρισμα:

Όνειρα κουβαλώ στη γη
και στου ουρανού την εξοχή.
Στάζω στα μάτια γιασεμιά,
μες στην καρδιά τη λησμονιά...

Περιττό να σας πω ότι μπορεί να το τραγουδήσω και δέκα φορές με όποια μελωδία μου έρχεται εκείνη τη στιγμή στο μυαλό! 

Ο Μαύρος Αφέντης, Paul Klee, 1927
Στη σειρά κυκλοφορούν επίσης «Το καπέλο τουκαλλιτέχνη Βίνσεντ Βαν Γκογκ», «Αγαπημένο μουημερολόγιο: Οι ιμπρεσιονιστές ζωγράφοι», «Μαρκ Σαγκάλ,Ο ακροβάτης του ονείρου» και «Ο κηπουρόςτης φύσης: Οι ναΐφ ζωγράφοι».


Δευτέρα 9 Σεπτεμβρίου 2013

ΑΓΙΑΣΜΟΣ

   
      Την Τετάρτη 11 Σεπτεμβρίου 2013 και ώρα 9:00 το πρωί θα γίνει ο καθιερωμένος αγιασμός για την έναρξη της σχολικής χρονιάς στο προαύλιο των νηπιαγωγείων. Μετά τον αγιασμό θα γίνει μια σύντομη συγκέντρωση των γονέων στις τάξεις για μια πρώτη επαφή και ενημέρωση. 

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: Ο ΚΗΠΟΥΡΟΣ ΤΟΥ ΟΥΡΑΝΟΥ


Ένα παραμύθι οδοιπορικό σε κόσμους φανταστικούς. Ένας κηπουρός, όχι οποιοσδήποτε, ο κηπουρός του ουρανού, ορμώμενος από την αγάπη του και οπλισμένος με θάρρος, πίστη και θέληση, ξεκινάει ένα ταξίδι από τον ουρανό, στη γη και από εκεί στα βάθη του ωκεανού προκειμένου να πραγματοποιήσει το όνειρό του. Δεν το βάζει κάτω, ακόμη και όταν συναντάει δυσκολίες και εμπόδια τα οποία  χάρη στη δύναμη της αγάπης του καταφέρνει να ξεπεράσει.

«Στα σκοτεινά τα μονοπάτια αν ξανοιχτείς
Κάθε κρυφή γωνιά θα πρέπει να γνωρίζεις
Να έχεις θάρρος σε ότι ψάχνεις για να βρεις
Σε κάθε βήμα πως θα φτάσεις να ελπίζεις

Να έχεις πίστη τη στιγμή που θα πονάς
Να μην τρομάξεις αν θα κλάψεις και δακρύσεις
Μάθε καλά πως τη χαρά δε θα τη βρεις
Καημούς και λύπες πιο μπροστά αν δε γνωρίσεις»

Το παραμύθι της Δήμητρας Ψυχογυιού συνοδεύεται από CD με αφήγηση του παραμυθιού και 6 τραγούδια του Νίκου Κουρουπάκη.

Τετάρτη 4 Σεπτεμβρίου 2013

ΠΡΩΤΗ ΜΕΡΑ ΧΩΡΙΣ ΤΗ ΜΑΜΑ ....ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

         Πώς μπορούν να βοηθήσουν οι γονείς το παιδί τους την πρώτη μέρα σε αυτό το καινούριο περιβάλλον; 
     Η πρώτη φορά που ο γονιός θα αφήσει το παιδί του στο σχολείο είναι βαρυσήμαντη, για εκείνον όπως και για το παιδί του. Πολλά νηπιαγωγεία αναγκάζουν τους γονείς να αποχωρήσουν από την πρώτη κιόλας μέρα αφήνοντας το παιδί τους μόνο του για πρώτη φορά χωρίς εκείνο να έχει χτίσει ακόμα μια σχέση εμπιστοσύνης απέναντι στις δασκάλες του. Για ένα παιδί, το οποίο δεν έχει την εμπειρία του τι είναι δασκάλα, τάξη και σχολείο, αυτό μπορεί να προκαλέσει μια τραυματική εμπειρία.  
     Για αυτόν το λόγο, ακόμα και για ένα παιδί πεντέμισυ χρονών που δεν έχει ξαναπάει στο νηπιαγωγείο, όπως και για ένα παιδί 2 ετών, είναι απαραίτητο να παραμένει ένα πρόσωπο εμπιστοσύνης τις πρώτες μέρες - όχι για να συμμετέχει στις δραστηριότητες αλλά απλώς να παρευρίσκεται σ' ένα χώρο εκτός της τάξης, όπου το παιδί μπορεί να τον προσεγγίσει ανά πάσα στιγμή μόνο του ή με τη βοήθεια της δασκάλας. Τις μέρες όπου θα παρευρίσκεται ο γονέας, τα παιδιά θα έχουν τη δυνατότητα να αναπτύξουν μια σχέση με τη δασκάλα τους, με τα άλλα παιδιά και να έχουν πρώτα μια πολύ θετική εμπειρία από την επίσκεψη στο σχολείο. 
   Μπορείτε να πείτε στο παιδί σας ότι:

  • δε θα φύγετε χωρίς να το χαιρετήσετε (και να το τηρήσετε)
  • τον λόγο που πρέπει να φύγετε: γιατί πρέπει να πάτε στο σούπερμάρκετ για να μαγειρέψετε, για να φάτε μετά όλοι μαζί το αγαπημένο του φαγητό ή να πάτε στον γιατρό ή να κάνετε κάτι που ξέρει ότι είναι από τα απαραίτητα πράγματα για ένα σπίτι. Σε αυτά που θα πείτε είναι ιδιαίτερα επιθυμητό να συμπεριλαμβάνουν την λέξη " έκπληξη" (την οποία θα έχετε πάρει όταν το ξαναδείτε ή θα είναι μια αγαπημένη δραστηριότητα)
  • αν σας πει "μείνε εδώ" πείτε ότι το σχολείο δεν είναι για μαμάδες και ότι οι δασκάλες ούτε αυτές έχουν τη μαμά τους εδώ!!!
  Θα βοηθήσετε το παιδία σας να προσαρμοστεί, εάν τις πρώτες εβδομάδες το ρωτήσετε τι θα ήθελε να δείξει στους νέους του φίλους (ένα κόλπο χορετυτικό, κάποιο παιχνίδι, cd με μουσική ή παραμύθια....). Έτσι του δίνετε ένα καλό κίνητρο να πλησιάσει τα άλλα παιδιά. Πείτε του να το δείξει αλλά, μετά για να μην το χάσει, να το βάλει στην τσάντα του. 
      Επίσης, ενημερώστε τη νηπιαγωγό για το ποιά είναι τα αγαπημένα του παιχνίδια του παιδιού σας έτσι ώστε να παίξουν μαζί με αυτά και να έχουν κάποιο θέμα συζήτησης.
 
"Μαμά, μη φύγεις!!!!!" 

   Είναι πολύ φυσιολογικό ένα παιδί να κλάψει τη στιγμή που θα αποχωρήσει ο γονέας του από το σχολείο - όχι μόνο τις πρώτες μέρες αλλά και τις επόμενες βδομάδες ή κάποια μέρα μετά από μήνες. Το κλάμα δείχνει το δέσιμο του παιδιού με τον γονέα και για αυτόν το λόγο θεωρείται ως ένα υγιές σημάδι που εκφράζει ένα παιδάκι, το οποίο αποχωρίζεται το γονέα του ακόμα και για λίγο. Το συναίσθημα του αποχωρισμού που νιώθει το παιδί είναι κάτι που μπορεί να εκφραστεί και με θυμό, όχι μόνο με κλάμα. Κάποιο ίσως να αρνηθεί να μοιραστεί με τους γονείς του τις εμπειρίες του ή να δείξει ότι στεναχωριέται με κάποια άλλη αιτία (ότι τα άλλα παιδιά δεν το παίζουν ή το χτυπάνε). 
  Σαν αποτέλεσμα του θυμού αυτού ένα παιδί μπορεί να χτυπάει το πάτωμα, τον τοίχο ή τις δασκάλες (τις οποίες μπορεί να θεωρεί υπαίτιες της " εγκατάλειψής" του), να ρίχνει παιχνίδια ή ακόμα και να αυτοτραυματιστεί πάνω στην ένταση την οποία βιώνει. Σε αυτήν την περίπτωση, φυσικά, η δασκάλα θα φροντίσει να το εμποδίσει από το να κάνει κακό στον εαυτό του ή σε άλλους. Από τη στιγμή όμως που δεν κάνει κακό στον εαυτό τους και στους άλλους θεωρείται υγιές να εκφράσει αυτόν το θυμό. Η εκτόνωση αυτή θα το βοηθήσει να εκφράσει τα συναισθήματά του και να επεξεργαστεί έτσι τον αποχωρισμό από τον γονέα. 
 

Τι είναι καλό να αποφύγετε:

  • να πάτε εσείς το παιδί σας στη νηπιαγωγό. Κάτι τέτοιο θα κάνει το παιδί να αισθανθεί ότι το σπρώχνετε μακριά σας, το διώχνετε και πιθανότατα θα κάνει το άγχος του αποχωρισμού που βιώνει πιο έντονο. Δε χρειάζεται να κάνετε κάτι τέτοιο. Αφήστε τη νηπιαγωγό να το προσεγγίσει η ίδια καθώς είναι πιο έμπειρη με αυτή τη διαδικασία. 
  • να μην καθυστερείτε την αναχώρησή σας αν βλέπετε ότι το παιδί σας κλαίει και δε σας αφήνει να φύγετε. Αν για δέκα λεπτά το παιδί σας συνεχίζει να κλαίει, να οδύρεται ή και να ουρλιάζει ισχύει το εξής: Από τη στιγμή που ξέρει ότι θα φύγετε, θα κλαίει μέχρι τη στιγμή που θα γίνει αυτό. Είναι προτιμότερο να επισπεύσετε την αναχώρησή σας και να επικοινωνήσετε τηλεφωνικά με το νηπιαγωγείο λίγη ώρα αφού φύγατε για να σιγουρευτείτε ότι έχει ηρεμήσει και είναι με τα παιδιά της τάξης του. Τις περισσότερες φορές, λίγα λεπτά μετά την αναχώρηση του γονέα, τα παιδιά σταματούν το κλάμα. 
  • να το συγκρίνετε με τα άλλα παιδιά, τα οποία έχουν ήδη προσαρμοστεί λέγοντάς του : " να κοίτα, ο χχ δεν κλαίει που φεύγει η μαμά του !" . Το κάθε παιδί έχει το δικό του ρυθμό και επεξεργάζεται τα γεγονότα διαφορετικά. Αν το συγκρίνετε με άλλα παιδιά, του δείχνετε ότι ο δικός του ρυθμός δεν είναι σωστός. Αφήστε το να εκφράσει τη δυσαρέσκειά του και την όποια στεναχώρια του όπως αυτό θέλει για να το διευκολύνετε να περάσει αυτό το στάδιο. 
     Άλλοι παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά την προσαρμογή του παιδιού ( και απαιτούν περισσότερη προσπάθεια και ενασχόληση κυρίως από τη νηπιαγωγό για να τα εξομαλύνει)...

Αστάθεια στο ωράριο και τις ημέρες προσέλευσης στο νηπιαγωγείο: 

 Τα νηπιαγωγεία λειτουργούν με βάση κάποιο συγκεκριμένο πρόγραμμα που περιλαμβάνει ένα καλωσόρισμα όταν όλα τα παιδιά έχουν φτάσει το πρωί, μια εισαγωγή σε ποιες δραστηριότητες θα πραγματοποιηθούν εκείνη την ημέρα και στο τέλος της ημέρας ένα μικρό χαιρετισμό. Αν πηγαίνετε το παιδί σας αργότερα το πρωί από ό,τι τα άλλα παιδιά ή το παίρνετε αρκετά νωρίτερα ή αργότερα από τα άλλα παιδιά, θα αισθανθεί εκτός της ομάδας και θα αποδιοργανωθεί. Το να αισθάνεται ένα παιδί μέρος της ομάδας/τάξης του είναι ένα πάρα πολύ σημαντικό κομμάτι της ομαλής προσαρμογής του στο σχολείο. 

Ανησυχία του γονέα: 

   Όσο πιο σίγουρος νιώθει ο γονέας για το ότι το παιδί του θα μεταχειριστεί σωστά και θα έχει ευκαιρία να περάσει καλά με τα άλλα παιδάκια, τόσο πιο άνετα θα νιώσει και το ίδιο το παιδί. Αν όμως ο γονιός είναι αγχωμένος ή αμφιβάλλει για το αν είναι έτοιμο το παιδί του, το ίδιο το παιδί θα αισθανθεί αυτή την ανησυχία , κάτι που θα δυσκολέψει την προσαρμογή του στο σχολικό περιβάλλον. 

Υπερπροστατευτική σχέση γονέα - παιδιού: 

   Ένα παιδί, λόγω μιας υπερπροστατευτικής σχέσης με τους γονείς του, μπορεί να εμφανίσει μεγάλη ανασφάλεια όταν βρεθεί ξαφνικά χωρίς αυτούς. Μπορεί να αναπτύξει φοβίες ή να αισθάνεται εξαιρετικά αβοήθητο και ανήμπορο μπροστά σε άλλα παιδιά που είναι δυναμικά και ενεργητικά με αποτέλεσμα να δυσκολεύεται να δημιουργήσει μια σχέση με αυτά και αγκιστρώνεται στη νηπιαγωγό. 

Πρόσφατες αλλαγές: 

   Αλλαγές όπως μια μετακόμιση σε άλλη πόλη, η γέννηση ενός νέου μωρού στην οικογένεια, η απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου (είτε από θάνατο είτε από χωρισμό) είναι παράγοντες που χρωματίζουν με ανασφάλεια τον ψυχικό κόσμο του παιδιού. Είναι απαραίτητη η ενημέρωση των νηπιαγωγών έτσι ώστε αυτές να είναι σε θέση να δώσουν στο παιδί την κατάλληλη προσοχή μέσα από κατανόηση και συζήτηση γύρω από το θέμα. Θεωρείται αναμενόμενο η προσαρμογή ενός παιδιού που βιώνει μια απώλεια ( η μετακόμιση καθώς και η γέννηση νέου μωρού θεωρούνται, στην ψυχολογία, μορφές απώλειας μιας και το παιδί αποχωρίζεται για πάντα μια προηγούμενη, ασφαλή κατάσταση) να είναι πιο χρονοβόρα και οδυνηρή για το παιδί. Όπως για κάθε μορφή απώλειας, οι γονείς καλούνται να υποστηρίξουν το παιδί τους και να το βοηθήσουν να επεξεργαστεί τα συναισθήματά του μέσω εκφραστικών παιχνιδιών (θεατρικό ή συμβολικό παιχνίδι) αλλά και παραμυθιών με σχετικά θέματα.